Pranapratishta।Durga Puja Navaratri।DevataMantra

అథ ప్రాణప్రతిష్ఠా

కరన్యాసము: ఓం ఆం హ్రీం క్రోం । యం రం లం వం శం షం సం హం ళం క్షం । అం కం ఖం గం ఘం జం ఆం । పృథివ్యాపస్తేజోవాయురాకాశాత్మనే । అంగుష్ఠాభ్యాం నమః బొటన వేళ్లను తాకాలి. ఓం ఆం హ్రీం క్రోం । యం రం లం వం శం షం సం హం ళం క్షం । ఇం చం ఛం జం ఝం ఇం ఈం । శబ్ద స్పర్శ రూప రస గంధాత్మనే । తర్జనీభ్యాం నమః చూపుడు వేళ్లను తాకాలి. ఓం ఆం హ్రీం క్రోం । యం రం లం వం శం షం సం హం ళం క్షం । ఉం టం ఠం డం ఢం ణం ఊం । శ్రోత్ర త్వక్ చక్షుర్జిహ్వా ఘ్రాణాత్మనే । మధ్యమాభ్యాం నమః మధ్య వేళ్లను తాకాలి. ఓం ఆం హ్రీం క్రోం । యం రం లం వం శం షం సం హం ళం క్షం । ఏం తం థం దం ధం నం ఐం । వాక్ పాణి పాద పాయూపస్థాత్మనే । అనామికాభ్యాం నమః ఉంగరపు వేళ్లను తాకాలి. ఓం ఆం హ్రీం క్రోం । యం రం లం వం శం షం సం హం ళం క్షం । ఓం పం ఫం బం భం మం ఔం । బుద్ధి మనో అహంకార చిత్తాత్మనే । కనిష్ఠికాభ్యాం నమః చిటికెన వేళ్లను తాకాలి. ఓం ఆం హ్రీం క్రోం । యం రం లం వం శం షం సం హం ళం క్షం । అం యం రం లం వం శం షం సం హం ళం క్షం అః । ప్రాణ అపాన వ్యాన ఉదాన సమానాత్మనే । కరతల కరపృష్ఠాభ్యాం నమః అరచేతులు ముందు, వెనుక తాకించాలి. అంగన్యాసము: ఓం ఆం హ్రీం క్రోం । యం రం లం వం శం షం సం హం ళం క్షం । అం కం ఖం గం ఘం జం ఆం । పృథివ్యాపస్తేజోవాయురాకాశాత్మనే । హృదయాయ నమః హృదయాన్ని తాకాలి. ఓం ఆం హ్రీం క్రోం । యం రం లం వం శం షం సం హం ళం క్షం । ఇం చం ఛం జం ఝం ఇం ఈం । శబ్ద స్పర్శ రూప రస గంధాత్మనే । శిరసే స్వాహా తలను తాకాలి. ఓం ఆం హ్రీం క్రోం । యం రం లం వం శం షం సం హం ళం క్షం । ఉం టం ఠం డం ఢం ణం ఊం । శ్రోత్ర త్వక్ చక్షుర్జిహ్వా ఘ్రాణాత్మనే । శిఖాయై వషట్ శిఖను/జుట్టుముడిని తాకాలి. ఓం ఆం హ్రీం క్రోం । యం రం లం వం శం షం సం హం ళం క్షం । ఏం తం థం దం ధం నం ఐం । వాక్ పాణి పాద పాయూపస్థాత్మనే । కవచాయ హుం రెండు భుజాలను మార్చి తాకాలి. ఓం ఆం హ్రీం క్రోం । యం రం లం వం శం షం సం హం ళం క్షం । ఓం పం ఫం బం భం మం ఔం । బుద్ధి మనో అహంకార చిత్తాత్మనే । నేత్రత్రయాయ వౌషట్ కళ్లను తాకాలి. ఓం ఆం హ్రీం క్రోం । యం రం లం వం శం షం సం హం ళం క్షం । అం యం రం లం వం శం షం సం హం ళం క్షం అః । ప్రాణ అపాన వ్యాన ఉదాన సమానాత్మనే । అస్త్రాయ ఫట్ తల చుట్టూ చిటిక వేస్తూ తిప్పాలి. ఓం ఆం హ్రీం క్రోం । యం రం లం వం శం షం సం హం ళం క్షం । అం యం రం లం వం శం షం సం హం హంసః సోఽహమ్ । భూర్భువస్సువరోం ఇతి దిగ్బంధః రెండు చూపుడు వెళ్ళాను లాక్ చేయాలి. దేవీ ధ్యానమ్: అస్యాం ప్రతిమాయామ్ శ్రీ మహాకాళి - మహాలక్ష్మి - మహాసరస్వతీ సమేత, శ్రీ స్వర్ణకవచాలంకృత దుర్గా దేవి - శ్రీ బాలా త్రిపురసుందరీ దేవి - శ్రీ గాయత్రీ దేవి - శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవి - శ్రీ లలితా త్రిపురసుందరీ దేవి, శ్రీ మహాలక్ష్మి దేవి- శ్రీ సరస్వతీ దేవి - శ్రీ దుర్గా దేవి - శ్రీ మహిషాసుర మర్దినీ దేవి - శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ దేవి, ఒకవేళ నవదుర్గాలైతే శ్రీ మహాకాళి - మహాలక్ష్మి - మహాసరస్వతీ సమేత, శైలపుత్రీ దేవి , బ్రహ్మచారిణీ దేవి, చంద్రఘంటా దేవి, కూష్మాండా దేవి, స్కందమాతా దేవి, కాత్యాయనీ దేవి, కాలరాత్రి దేవి, మహాగౌరీ దేవి, సిద్ధిదాత్రీ దేవి. సమస్త దేవతా ప్రాణ ఇహ ప్రాణః । సమస్త దేవతా జీవ ఇహ స్థితః । సమస్త దేవతా సర్వేంద్రియాణి వాఙ్మనశ్చక్షుః శ్రోత్ర జిహ్వా ఘ్రాణ ప్రాణ ఇహైవాగత్య సుఖం చిరం తిష్ఠంతు నమః ।। అమ్మవారికి నమస్కరించాలి.

దేహ తత్త్వ వివేచన (న్యాస విధి):

పంచ ప్రాణ స్థానములు: ఈ మంత్రమును చదువుతూ హృదయ, మర్మ, నాభి, కంఠ స్థానములనూ స్పృశించాలి. చివరన శరీరమంతా స్పృశించాలి. హృది ప్రాణో గుదేఽపానః సమానో నాభిసంస్థితః । ఉదానః కంఠదేశస్థో వ్యానః సర్వశరీరగః ।। సృష్టి క్రమ మంత్రం (పంచభూతములు): ఈ మంత్రమును చదువుతూ ఆకాశం నుండి భూమి వరకు సృష్టి ఎలా జరిగిందో ఊహించుకోవాలి. ఓం పృథివ్యాపస్తేజోవాయురాకాశాత్మా । తస్మాద్వా ఏతస్మాదాత్మన ఆకాశః సంభూతః । ఆకాశాద్వాయుః । వాయోరగ్నిః । అగ్నేరాపః । అద్భ్యః పృథివీ । పృథివ్యా ఓషధయః । ఓషధీభ్యోఽన్నమ్ । అన్నాత్పురుషః ।। ఈ మంత్రమును చదువుతూ నీ శరీరమంతా ఒక తేజోమయ కాంతి స్వరూపముల మారుతున్నట్లుగా భావించాలి. ఏవం పంచమహాభూతేభ్యః సకాశాత్ స్వశరీరం తేజోమయం దేవతారాధన యోగ్యముత్పన్నమితి ధ్యాయేత్ ।। ఆత్మ సమర్పణ - బ్రహ్మ సమర్పణ మంత్రములు: ఈ మంత్రములు చదువుతూ హృదయము పై కుడి చేతినుంచి, ఆయా ఇంద్రియాలను ధ్యానించాలి. మనలోని శక్తి అంతా ఒక ప్రవాహంలా మారి పరమాత్మలో కలిసిపోతున్నట్లు భావించాలి.

వాక్కు:

వాక్కులో అమ్మవారు కోలోవై ఉన్నట్లుగా భవిస్తూ ఆ అమ్మలా గన్న అమ్మ దుర్గమ్మను ధ్యానించాలి.

ప్రాణము:

శ్వాసలో అమ్మవారు కోలోవై ఉన్నట్లుగా భవిస్తూ ఆ అమ్మలా గన్న అమ్మ దుర్గమ్మను ఈ విధముగా ధ్యానించాలి. శ్వాసను కుడి ముక్కు ద్వారా తీసుకొని దానిని మీ శక్తి మేరకు హృదయములో బంధించి తిరిగి ఎడమ ముక్కు ద్వారా శ్వాసను వదలాలి.

నేత్రములు:

నేత్రములలో అమ్మవారు కోలోవై ఉన్నట్లుగా భవిస్తూ ఆ అమ్మలా గన్న అమ్మ దుర్గమ్మను ధ్యానించాలి.

మనస్సు:

మనస్సు యందు అమ్మవారిని నిలిపి శరణాగత భావముతో ఆ అమ్మలా గన్న అమ్మ దుర్గమ్మను ధ్యానించాలి .

చెవులు:

నీ చెవుల్లో అమ్మవారి నామము వినిపిస్తున్నట్లుగా భావిస్తూ 'ఓం దుర్గాయై నమః' అను నామమును ఉచ్ఛరిస్తూ ఆ అమ్మలా గన్న అమ్మ దుర్గమ్మను ధ్యానించాలి.

రేతస్సు:

నీలో ఉన్న సృజనాత్మక జీవశక్తిని (రేతస్సును) ఆమె యొక్క దాన్ని అమ్మవారి ఓజస్సుతో (తేజస్సు) చేర్చి ఆమెతో నీ హృదయములో నీవు మమైకమైనట్లుగా అమ్మను ధ్యానించాలి .

ఆత్మ అనుసంధానము :

ఈ మంత్రములు చదువుతూ హృదయముపై కుడి చేతినుంచి, మన శరీరము, రోమాలు, శక్తి, శిరస్సు, దివ్య ఆవేశము, జీవాత్మ, అన్నీ ఆ జగన్మాతవే అని భావించాలి. ఇది అసలైన ప్రాణప్రతిష్ఠ.

శరీరము-దేహము :

ఓం పృథివీ మే శరీరే శ్రితా । శరీరం హృదయే । హృదయం మయి । అహమమృతే । అమృతం బ్రహ్మణి ।।

శరీర రోమాలు:

ఓషధి వనస్పతయో మే రోమసు శ్రితాః । లోమాని హృదయే । హృదయం మయి । అహమమృతే । అమృతం బ్రహ్మణి ।।

శక్తి:

ఇంద్రో మే బలే శ్రితః । బలం హృదయే । హృదయం మయి । అహమమృతే । అమృతం బ్రహ్మణి ।।

శిరస్సు:

పర్జన్యో మే మూర్ధ్ని శ్రితః । మూర్ధా హృదయే । హృదయం మయి । అహమమృతే । అమృతం బ్రహ్మణి ।।

దైవికమైన ఆవేశము:

ఈశానో మే మన్యౌ శ్రితః । మన్యుర్హృదయే । హృదయం మయి । అహమమృతే । అమృతం బ్రహ్మణి ।।

జీవాత్మ:

ఆత్మా మే ఆత్మని శ్రితః । ఆత్మా హృదయే । హృదయం మయి । అహమమృతే । అమృతం బ్రహ్మణి ।।

ప్రాణ శక్తి పునరుద్ధరణ - (ప్రాణ పునశ్చైతన్యం):

రెండు అరచేతులతో మన హృదయాన్ని తాకాలి.

నాసిక (ముక్కు) ద్వారా గాలిని పీలుస్తూ, ఆ ప్రాణవాయువు శరీరమంతా నిండుతున్నట్లు భావించాలి.

చేతులతో నేత్రాలను (కళ్లను) అద్దుకోవాలి.

ప్రధాన ప్రాణ ప్రతిష్ఠా క్రమము:

ఈ మంత్రాలూ చదువుతూ పూజ కలశంలో (పీఠం పై ఉన్న కలశం కాదు) ఉన్న తమలపాకులతో కుడి చేతితో తల్లక్రిందులుగా అమ్మవారి శిరస్సును స్పృశిస్తూ ఈ మంత్రం చదవాలి.

ప్రాణ ప్రతిష్ఠా మంత్రం (దేవతా ఆవాహన):

ఒకవేళ నవదుర్గాలైతే

ప్రాణశక్తి ధ్యాన శ్లోకమ్:

ఈ మంత్రమును చదువుతూ త్రినేత్రి స్వరూపిణీ అయినా ఆ తల్లిని మన హృదయములో ధ్యానిస్తూ అక్షతలు అమ్మవారి విగ్రహంపై వేయాలి .

అథ లమిత్యాది పంచోపచార పూజా:

అమ్మవారిని ఉద్దేశించి, కింది మంత్రములను పఠిస్తూ చిటికెన వ్రేళ్ళ నుండి బొటన వ్రేళ్ళ వరకు ఒక్కో వేలును తాకుతూ ఆయా ఉపచారాలను సమర్పించాలి.

గంధం:

ఓం ఐం క్లీం సౌః । లం పృథివీతత్త్వాత్మకాయ గంధతన్మాత్ర శివశక్త్యాత్మికానందాత్మికాయై గంధం పరికల్పయామి । సౌః క్లీం ఐం ఓం ।।

చిటికెన వ్రేళ్ళు తాకాలి లేదా అమ్మవారికి గంధం సమర్పించాలి.

పుష్పం:

ఓం ఐం క్లీం సౌః । హం ఆకాశతత్త్వాత్మకాయ శబ్దతన్మాత్ర శివశక్త్యాత్మికానందాత్మికాయై పుష్పం పరికల్పయామి । సౌః క్లీం ఐం ఓం ।।

చూపుడు వ్రేళ్ళు తాకాలి లేదా అమ్మవారికి పుష్పములు సమర్పించాలి.

ధూపం:

ఓం ఐం క్లీం సౌః । యం వాయుతత్త్వాత్మకాయ స్పర్శతన్మాత్ర శివశక్త్యాత్మికానందాత్మికాయై ధూపం ఆఘ్రాపయామి । సౌః క్లీం ఐం ఓం ।।

మధ్య వ్రేళ్ళు తాకాలి లేదా అమ్మవారికి ధూపం చూపించాలి.

దీపం:

ఓం ఐం క్లీం సౌః । రం అగ్నితత్త్వాత్మకాయ రూపతన్మాత్ర శివశక్త్యాత్మికానందాత్మికాయై దీపం దర్శయామి । సౌః క్లీం ఐం ఓం ।।

ఉంగరపు వ్రేళ్ళు తాకాలి లేదా అమ్మవారికి దీపం చూపించాలి

నైవేద్యం:

ఓం ఐం క్లీం సౌః । వం అమృతతత్త్వాత్మకాయ రసతన్మాత్ర శివశక్త్యాత్మికానందాత్మికాయై నైవేద్యం నివేదయామి । సౌః క్లీం ఐం ఓం ।।

బొటన వ్రేళ్ళు తాకాలి లేదా పువ్వులు సమర్పించాలి లేదా అమ్మవారికి బెల్లమును సమర్పించాలి.

సర్వోపచారము:

ఓం ఐం క్లీం సౌః । సం సర్వతత్త్వాత్మకాయ సర్వతన్మాత్ర శివశక్త్యాత్మికానందాత్మికాయై తాంబూలాది సర్వోపచారాన్ సమర్పయామి । సౌః క్లీం ఐం ఓం ।।

ఈ క్రియతో అది నమస్కార ముద్ర అవుతుంది. ఆలా నమస్కరిస్తూ, ఈ క్రింది శ్లోకాన్ని చదువుతూ అమ్మవారికి అక్షతలు సమర్పించాలి.

ఇతి దుర్గ నవరాత్రీ ప్రాణప్రతిష్ఠాపనం।